خانه » سلامت » پزشکی » مغز و اعصاب » حالت ضعف و غش
دوره DBA مدیریت اجرایی کلاس زبان مشهد آزمون وکالت آزمون سردفتری

حالت ضعف و غش

۹f841a2d5f2d3cae4a80391cdb11cbab اغلب ما در طول زندگی مان حداقل یک بار حالت ضعف و غش را تجربه کرده ایم. شاید در هنگام دیدن یک صحنه دلخراش یا زمانی که در بلندی ایستاده اید، یا موقع انجام یک آزمایش خون ساده، این تجربه را داشته باشید. تجربه یک احساس ناخوشایند، لحظه ای که پاهای تان سست می شود. چشمان تان سیاهی می رود و نای ایستادن روی پاهایتان را ندارید.
این حالت معمولا با کاهش دمای بدن، کند شدن تنفس و عدم کنترل تعادل همراه است. حتی بعد از اینکه بهتر شدید و چشمان تان را باز کردید، گویی مکان و زمان خود را برای لحظاتی گم کرده و احساس سنگینی دارید. می دانید چرا به چنین حالتی دچار می شوید؟

● اعصاب سمپاتیک

قلب ما عضوی است که به اغلب تحریکات خارجی و داخلی بدن واکنش نشان می دهد. گاهی اوقات با قرار گرفتن در یک حالت اضطراب و استرس یا وقتی که فعالیت می کنید، تندتر می تپد و گاهی به آرامی به فعالیت خود ادامه می دهد.
تمام این تغییرات، برنامه ریزی و تنظیم شده اند، چون قلب مسئول خون رسانی به اندام های دیگر است و اگر به اندام های حساسی چون مغز، مواد غذایی و اکسیژن حتی برای مدت کمی نرسد، بدن دچار اختلالاتی می شود.
اندام ها معمولا پیام هایی را به صورت پالس های عصبی و یا مواد هورمونی به قلب می رسانند و میزان فعالیت و پمپاژ خون در لحظات مختلف تنظیم می شود. به طور مثال، زمانی که شما به قصد دفاع از خود با یک شخص یا حیوان گلاویز می شوید، مغز به عنوان فرمانده بدن دستوراتی را برای اندام های مختلف می فرستد. ارسال این دستورات از طریق سیستم عصبی ماست.
در بدن ما، به جز اعصاب حسی و حرکتی، دو گروه دیگر اعصاب به نام های اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک وجود دارند که مسئولیت های خاصی را ایفا می کنند. اعصاب سمپاتیک همان اعصاب محرک اندام ها در حالت های بحرانی و اضطراری بدن است. مغز دستور سمپاتیکی صادر شده را برای مقابله با آن حادثه (درگیر شدن شما با یک شخص یا حیوان در مثالی که ذکر شد) می فرستد. در این حالت، فعالیت قلب بیشتر می شود تا خون بیشتری را به عضلات فعال برساند و در مقابل، خون را از اندام های داخلی مثل معده و روده و… به سمت عضلات می برد.
همچنین ظرفیت شش ها برای رساندن اکسیژن بیشتر به بدن افزایش می یابد و خلاصه همه اندام ها با تحریک سمپاتیکی پویاتر شده و همکاری های لازم را برای به کارگیری تمام توان موجود در بدن و دفاع از خود، انجام می دهند.
پس از آنکه حالت بحرانی به پایان می رسد، اعصاب پاراسمپاتیک برای برگرداندن وضع به حالت طبیعی و از بین بردن تحریکات سمپاتیکی، فعال می شوند. در حقیقت اعصاب پاراسمپاتیک، کاهنده اثرات اعصاب سمپاتیک هستند تا در زندگی روزمره بدن ما همیشه وضعیت متعادل داشته باشد.

● عصب واگ، نقطه شروع

افرادی با ناراحتی به من مراجعه می کنند و نگران هستند که چرا در بعضی شرایط به صورت ناگهانی دچار غش و ضعف می شوند. به همه این مراجعان و همچنین به شما عزیزانی که پس از شنیدن یک خبر بد، دیدن یک صحنه تصادف دلخراش، انجام فعالیت بدنی به خصوص در محیط گرم، موقعی که زیاد سرپا می ایستید و یا وقتی از شما جهت انجام آزمایش خون، خون گیری ساده ای می شود، غش می کنید و دچار حالت های ضعف که اشاره خواهم کرد می شوید، می گویم شما بیمار نیستید، بلکه این حالت به دلیل عملکرد اعصاب واگ یا همان اعصاب پاراسمپاتیک شماست. یعنی به دلیل تحریک عصب واگ، تنفس شما کند می شود. فشارتان پایین می آید، چشمان شما سیاهی می رود و با سستی عضلات پا، ضعف و بی حالی و غش به شما دست می دهد.
اصلاً نباید بترسید. سریع دراز بکشید و پاهای تان را بالا نگه دارید تا میزان خونی که به قلب و در نهایت مغز شما می رسد افزایش یابد. اگر قرار است از شما خون بگیرند، از پرستار بخواهید تا شما را به حالت خوابانده درآورد. از دیدن صحنه هایی که شما را دچار این حالت می کند بپرهیزید، حتی اگر آن صحنه یک آمپول زدن ساده باشد.

● ایستادن در برابر غش

همان طور که ذکر کردم، عصب واگ یا همان اعصاب پاراسمپاتیک به همه اندام ها دستور کاهش فعالیت می دهند. بنابراین در حضور آن تنفس کندتر خواهد شد. ضربان قلب تان کم می شود و فشار خون افت پیدا می کند. سستی در عضلات شما هم به وضوح دیده می شود، پس اکیداً توصیه می کنم وقتی دچار این حالت شدید، راه نروید، سریع بنشینید و دراز بکشید و پاهای تان را در یک سطح بالاتر از بدن قرار بدهید تا وضعیت شما اصلاح شود. اگر در محل کار، یا پشت فرمان هستید، اگر روزی را پشت سر گذاشته اید که زیاد ایستاده اید، بهتر است تا چشم تان سیاهی می رود، یک نوشیدنی مطلوب میل کنید تا حالت غش به شما دست ندهد و شما که این سابقه را در خود سراغ دارید، در واقع شرایط را برای آن مهیا نکنید.
● غش، نوعی دیگر
بسیار دقت کنید، اگر شما جزو آن دسته افرادی هستید که بدون محرک های بیرونی (ترس از یک شی یا موجود، دیدن خون و صحنه دلخراش و…) دچار حالت های غش و ضعف می شوید ، مثلاً در حین تماشای یک برنامه تلویزیونی یا پشت میز کار که در این حالت در اصطلاح دچار سنکوپ شده اید. حالت سنکوپ معمولاً نشانگر وجود یک بیماری داخلی در بدن است که حتماً باید ریشه یابی شود. برخی از اختلالات در سیستم الکتریکی قلب که باعث به وجود آمدن ضربان در قلب هستند و همچنین برخی از بیماری های دستگاه عصبی مرکزی می توانند حالت سنکوپ در افراد ایجاد کنند.
پس بهتر است هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کنید و از نظر قلبی و مغزی تحت بررسی دقیق قرار بگیرید و با تشخیص و درمان به موقع، از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کنید. اگر شما در برخورد با افرادی که دچار ضعف و غش شده اند قرار گرفته اید، ابتدا فرد را در یک سطح صاف بخوابانید و پاهایش را بالاتر از بدنش قرار بدهید. تعداد نبض و فشار خون او را کنترل کنید و تا زمانی که بیمار به حالت طبیعی بازنگشته است، از خوراندن غذا یا نوشیدنی به او خودداری کنید.
● طبیعی است، خجالت نکشید
برای شما که خیلی از این حالت ناراحت هستید، یک خاطره تعریف می کنم. به یاد دارم وقتی که دبیرستانی بودم، در مدرسه ما برای آشنایی هر چه بیشتر با عوارض سیگار، یک فیلم نمایش دادند. در آن فیلم با چاقو سینه شخصی را که بر اثر سیگار فوت شده بود، باز کردند و آسیب های سیگار را روی بافت ریه نشان دادند. من با دیدن این فیلم و صحنه دلخراش ریه های سیاه شده شخص، غش کردم و همه بعد از این جریان به من خندیدند و گفتند: “تو چه طور می خواهی دکتر شوی، آن هم دکتر قلب که حتی نمی توانی یک منظره دلخراش ببینی.”
اگر بپرسید چرا جراحان و نیروهای امداد و پرستاران مثل شما با دیدن خون و … غش نمی کنند، من پاسخ می دهم این افراد پس از گذشت زمان و تکرار یک موضوع یا سوژه، با آن شرایط تطبیق یافته و عادت کرده اند. شرایط فیزیکی هر فرد هم خیلی مهم است. اگر شخصی شب قبل نخوابیده باشد و صبح بسیار خسته و ناشتا شروع به کار کند، قطعاً افت فشار خواهد داشت و شاید حالت ضعف به او دست دهد و مجبور شویم به او سُِرم بدهیم. پس موضوعی برای خجالت یا ترس وجود ندارد.

نظر شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدفیلدهای علامت گذاری شده *

*

طراحی سایت و سئو