خانه » سلامت » پزشکی » مغز و اعصاب » زندگی در سایه فراموشی
دوره DBA مدیریت اجرایی کلاس زبان مشهد آزمون وکالت آزمون سردفتری

زندگی در سایه فراموشی

b78da20ab4cbd5be178ded6312bb2837حتما بارها دیده اید که پدربزرگ ها یا مادر بزرگ ها بتدریج حافظه خود را از دست می دهند، این مسأله آنقدر شایع است که به یک امر کاملا طبیعی تبدیل شده و همه کم و بیش باور دارند که کاهش حافظه امری اجتناب ناپذیر است، اما آیا واقعا زوال عقل یا همان آلزایمر، هیچ راه گریزی ندارد؟ آیا همه محکوم هستیم که روزی به این بیماری دچار شویم؟
آلزایمر نوعی اختلال عملکرد مغزی است که در آن توانایی ذهنی بیمار بتدریج تحلیل می رود و بارزترین تظاهر آن اختلال حافظه است.
این بیماران بتدریج مشکلات شناختی پیدا می کنند و در شناخت دوستان و آشنایان و نام بردن اسامی آنها دچار مشکل می شوند. حتی در مسیریابی دچار مشکل شده و ممکن است مسیر خانه را فراموش کنند و در صورت بیرون رفتن گم شوند. با بروز اختلال در حافظه و روند تفکر به مرور عملکردهای اجتماعی و شخصی بیمار نیز دچار مشکل شده، در نتیجه ممکن است اختلالات عصبی و روحی نیز به سراغ بیمار بیاید و افسرده، عصبی و پرخاشگر شود.
متاسفانه این مشکلات به همین جا ختم نمی شود، توهم و هذیان نیز از مشکلاتی است که این بیماران را به چالش بیشتر می کشاند. این مشکل همانند مشکلات روحی دیگر، نه تنها بیمار را آزرده می کند بلکه منجر به آسیب روحی دیگران نیز می شود. برای مثال بیمار به افراد نزدیک خود بدبین می شود و حتی ممکن است تصور کند دیگران در پی خیانت به وی هستند. با شدت بیماری، توانایی حرکتی بیمار کاهش می یابد و ممکن است حفظ تعادل برایش مشکل شود و به طور مکرر زمین بخورد که بیمار را بشدت مستعد شکستگی و مشکلات ناشی از آن می کند. فرد بیمار بتدریج قادر به کنترل ادرار و مدفوع نخواهد بود و حتی برای انجام کارهای اولیه خود به کمک نیاز پیدا می کند. از آنجا که این بیماران در یافتن کلمات و در پی آن تکلم، دچار مشکل هستند، در برقراری ارتباط با اطرافیان خود نیز ناتوان شده، به مرور کم حرف و گوشه گیر می شوند. به نظر برخی محققان، اگر چه در این بیماران مرگ پس از ۵ تا ۱۰ سال از بروز علائم اتفاق می افتد؛ اما بیماری حدود ۲۰ سال قبل از ظهور علائم آغاز شده است.

● مرگ سلول های عصبی

ردپای اصلی این بیماری در سلول های عصبی است و پروتئین پیش ساز آمیلوئید (APP) یکی از مهم ترین پروتئین هایی است که در ایجاد آن نقش دارد. این پروتئین در سلول های دستگاه عصبی یافت می شود و در اتصال سلول ها به هم، تماس سلول ها و اسکلت سلولی نقش دارد.
در بیماری آلزایمر، ساختارهای پروتئینی کروی شکل در خارج نورون ها و در برخی مناطق سیستم اعصاب مرکزی و ساختارهای پروتئینی رشته ای در جسم سلولی نورون ها تشکیل می شود. به این ساختارهای پروتئینی، اجسام آمیلوئیدی گفته می شود. با اثر آنزیم های خاصی بر پروتئین پیش ساز آمیلوئید، پپتیدهایی ایجاد می شود که به طور معمول، مقدار این قطعات در سلول ها کم است و بسرعت تجزیه می شوند؛ اما اگر در سلول های عصبی این تعادل به هم بخورد و مقدار این پپتیدها افزایش یابد، ساختارهای پروتئینی کروی و در نتیجه آلزایمر ایجاد می شود.
مشخصه بیماری آلزایمر، از دست رفتن سیناپس های نورون ها در برخی مناطق مغز، نکروزه شدن و مرگ سلول های عصبی در مناطق مختلف سیستم اعصاب مرکزی، ایجاد ساختارهای پروتئینی کروی شکلی به نام پلاک های پیری (SP) در خارج نورون های برخی مناطق مغز و ساختارهای پروتئینی رشته ها در جسم سلولی نورون ها است.

● رژیم غذایی ضد زوال عقل

تحقیقات نشان داده است، مصرف یک سری مواد غذایی می تواند در درمان و پیشگیری از آلزایمر مفید واقع شود. ماهی (منبع اسیدهای چرب امگا ۳)، سیب، زردچوبه، گردو، بادام، لوبیای سویا، منابع غذایی اسید فولیک و روغن زیتون هر یک می توانند در عملکرد بهتر سلول های مغزی موثر باشند.
رادیکال های آزاد می توانند به تمام قسمت های سلولی ازجمله DNA آسیب برسانند. بعلاوه محققان رادیکال های آزاد را یکی از علل ایجاد بیماری آلزایمر می دانند. در سیب ماده آنتی اکسیدانی به نام کورستین وجود دارد که بیشترین مقدار آن در پوستش نهفته است. سیب قرمز در مقایسه با سیب زرد و سبز آنتی اکسیدان بیشتری دارد. مصرف روزانه یک عدد سیب می تواند مانع خوبی در برابر ایجاد رادیکال های آزاد در بدن باشد.
تحقیقات نشان داده است، زردچوبه یا رنگدانه زرد موجود در ادویه کاری، پروتئینی به نام بتاآمیلیوئیـد را در مغـز موش ها تجزیه و از رسوب این پروتئین جلوگیری می کند. این پروتئین عاملی برای تخریب بافت مغز است. محققان معتقدند زردچوبه بیش از هر داروی دیگری می تواند در پیشگیری از تشکیل توده پروتئینی موثر باشد. زردچوبه سرشار از خواص بسیاری است و می توان از خواص ضدالتهابی و آنتی اکسیـدانی این ماده در بیماری هایی مانند سرطان ، آلزایمر و بیماری های قلبی بهره برد.
● راهی برای تشخیص سرعت پیشرفت بیماری
تیمی بین المللی از کارشناسان و محققان با مدیریت دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد، یک نسخه ژنتیک جدید را شناسایی کرده اند که به نظر می رسد میزان پیشرفت بیماری آلزایمر در آینده را پیش بینی کند.
در بررسی های صورت گرفته توسط این محققان نشان داده شده است وجود نوع خاصی از پروتئین tau در مایع مغزی ـ نخاعی به عنوان شاخصی برای بیماری آلزایمر عمل می کند. بعلاوه پژوهشگران نسخه های جداگانه DNA را در بیماران مبتلا به آلزایمر مورد مطالعه قرار داده، یک نشانگر ژنتیک را شناسایی کرده اند که با افزایش میزان tau در ارتباط است. افرادی که حامل این نشانگر ژنتیکی هستند، در مقایسه با دیگر بیماران، در هر مرحله ای از این بیماری، سطح پروتئین تائوی بالاتری دارند.

● چگونه از بیماری آلزایمر جلوگیری کنیم

از آنجا که راه درمان قطعی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد، بهترین اقدام در جهت کاهش عوارض بیماری، پیشگیری از بروز آن است. البته باید توجه داشت که تحقیقات انجام شده در این زمینه نیز محدود است. یکی از روش هایی که بسیاری از محققان آن را در پیشگیری و کاهش سرعت پیشرفت بیماری آلزایمر موثر می دانند، استفاده از تمرینات ذهنی و انجام کارهایی است که به فکر کردن نیاز دارند. برای مثال بیمارمی تواند بازی های فکری انجام داده، به حل جدول بپردازد. مغز ما نیز مثل دیگر قسمت های بدنمان، نیاز به ورزیدگی دارد. تمرینات ذهنی می تواند به عنوان ورزشی برای مغز عمل کرده، آن را در مقابل آسیب های متعدد، حفظ کند. جالب تر آن که ورزش به طور کلی تاثیر مساعدی بر تمام ارگان های حیاتی بدن دارد و انجام ورزش های بدنی حتی بدون این که تمرینات ذهنی صورت گیرد نیز می تواند در سلامت مغز و دیگر قسمت های بدن اثر مثبت داشته باشد و پیری تمام این قسمت ها را به تعویق اندازد. نیازی نیست تمرینات سنگین انجام دهید، چراکه تحقیقات نشان داده انجام تمرینات سبکی مثل پیاده روی نیز موثر است.
مصرف مایعات، به ایجاد بهتر ارتباطات سلولی کمک می کند و از این طریق می تواند عملکرد سلول های مغزی را بهبود بخشد. کم آبی بدن می تواند منجر به بروز اختلال در ایجاد این ارتباطات سلولی شود. از طرفی رقیق بودن مایعات در بدن می تواند به دفع سموم کمک کرده، از این طریق محیط مناسبی را برای فعالیت سلول های بدن ایجاد کند.
برخی داروها نیز می توانند اثرات سمی روی سلول های مغزی داشته، منجر به تخریب آنها شوند. از این رو باید به داروهای مصرفی خود توجه داشته باشید و درباره اثرات سوء آنها اطلاعات کافی کسب کنید. مصرف غذاهای سالم بخصوص میوه و سبزیجات تازه بسیار مفید است. این غذاها سرشار از آنتی اکسیدان هستند و در رفع استرس اکسیداتیو ناشی از سموم محیطی به تک تک سلول های بدن یاری می رسانند.
تحقیقات انجام شده در مراکز مختلف، نشان دهنده این مطلب است که مصرف مکمل فسفاتیدیل سرین (Phosphatidylserine) در مراحل اولیه ابتلا به آلزایمر، سرعت پیشرفت بیماری را کاهش می دهد. البته مصرف این مکمل نباید خودسرانه صورت گیرد، چراکه هر دارویی با عوارضی همراه بوده، حتی گاه برای برخی بیماران خطرناک است.

نظر شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدفیلدهای علامت گذاری شده *

*

طراحی سایت و سئو