خانه » دسته‌بندی نشده » وقتی میگرن شعله ور می شود
دوره DBA مدیریت اجرایی کلاس زبان مشهد آزمون وکالت آزمون سردفتری

وقتی میگرن شعله ور می شود

cc74d03d6a84be2a43eeda77b54e141eدرباره میگرن خانم صدیقه عظیمی ۴۶ ساله با حضور دکتر بابک زمانی متخصص مغز و اعصاب، دکتر فریبا قلمکار متخصص پوست و مو، دکتر محمدرضا خدایی روانپزشک، دکتر مجید حیدریان فوق تخصص درد، دکتر تیرنگ نیستانی متخصص تغذیه و دکتر محمدحسین الحی سورمقی استاد دانشکده داروسازی

سوژه مقاله ی ما خانمی است که بیش از ۳۰ سال است به میگرن دچار است. میگرن و سردردهای همیشگی از یک سو و اتفاقاتی که اخیرا برای او افتاده یعنی عدم پاسخ بدنش به مسکن باعث آزارش شده و به دنبال راه حل می گردد. با میزگرد این هفته همراه ما شوید تا ببینیم کارشناسان چه کمکی می توانند به این خانم و دیگر بیمارانی که مشکل میگرن دارند، بکنند.
خانم صدیقه عظیمی که سال هاست با میگرن زندگی می کند درباره مشکل فعلی اش می گوید:
بـا هـیـچ آرامبـخشـی آرام نـمـی شـوم
▪ خانم عظیمی، اگر قرار باشد بزرگ ترین مشکل خود را در حال حاضر برای ما توصیف کنید چه می گویید؟
شاید انتظار داشته باشید برایتان از سردردهای میگرن که امانم را بریده بگویم اما مشکل فعلی من که شاید بیشتر از میگرن برایم آزاردهنده شده این است که دیگر با مسکن هم آرام نمی شوم. به علاوه از دیدن خودم در آینه با این لک های پوستی که عوارض مسکن خوردن های زیاد است خسته شده ام.

▪ لک های پوستی؟

حدود ۱۲ سال است که صورتم دچار لک شده است. ابتدا وسط پیشانی ام بود، بعد پشت لب هایم لک آورد و بعد لک های پیشانی ام بزرگ تر شد و گونه هایم هم لک آورد.
▪ آیا دلیل آن را می دانید؟
فکر می کنم به دلیل مصرف زیاد مسکن و عصبی بودن بوده است.
▪ این تشخیص پزشک است؟
خیر. این چیزی است که من فکر می کنم. به هر پزشکی مراجعه می کردم ابتدا می گفتند که لک هورمونی یا لک بارداری است اما به نظرم اصلا لک های پوستی من به این دلیل نیستند چون در دوران بارداری و بعد از آن دچار لک نشدم. تقریبا فرزندم ۱۰ ساله بود که لک ها نمایان شدند. قرص ضدبارداری هم مصرف نمی کردم.
▪ وقتی به پزشک می گفتید که لک به دلیل بارداری تان نبوده، چه نظر دیگری داشتند؟
نظر خاصی نداشتند. می گفتند شاید به دلیل شرایط محیطی مانند آفتاب باشد.
▪ آیا دارویی هم برای از بین بردن لک مصرف کردید؟
هرچه دارو می دادند اکثرا لایه بردار بود که بدتر سبب تحریک پوستم می شد و لک هایم را هم درمان نمی کرد.
▪ اهل آرایش زیاد هستید؟
حالا خیلی اما قبلا خیلی آرایش نمی کردم که بگویم لک ها به دلایل زدن مثلا کرم پودر زیاد به وجود آمده است. البته از زمانی که لک های بزرگ تر و شدیدتر شد ناچارا از کرم پودرهایی که پوشش دهی خوبی دارند، استفاده می کنم.
▪ فکر می کنید دلیل لک پوستی شما مصرف زیاد مسکن است. پس چرا این همه مسکن مصرف می کنید؟
به دلیل میگرن. میگرن من ارثی است و از حدود ۱۳، ۱۴ سالگی به آن مبتلا شدم. از همان موقع مصرف مسکن را شروع کردم. داروهای مخصوص میگرن با من سازگار نبود و به هر پزشکی مراجعه می کردم برایم مسکن تجویز می کرد. البته توصیه کردند به کلینیک درد بروم اما جدی نگرفتم و گفتم مگر چه کمکی از دست آنها برمی آید.
▪ چه نوع مسکن هایی دریافت می کنید؟
از مفنامیک اسید و دیازپام شروع کردم و به کدیین رسیدم. الان حتی کدیین هم جوابگو نیست و شیاف ایندومتاسین و شل کننده عضلات استفاده می کنم.
▪ آیا پزشک معالج شما معتقد نبودند لک پوستی به دلیل مصرف مسکن است؟
خیر. البته به من توصیه کردند تا جای ممکن مسکن دریافت نکنم زیرا بدن به آن معتاد می شود. آزمایش کبدی هم برایم تجویز کردند که خدا را شکر مشکلی نداشتم.
▪ چه زمان هایی بیشتر دچار سردرد می شوید و مجبورید مسکن بخورید؟
میگرن من همان طور که گفتم ارثی است و مسکن هم خیلی آن را آرام نمی کند. با این حال به تجربه فهمیده ام که آب و هوای آلوده آن را تشدید می کند. وقتی قرار است به مرکز شهر بروم اول ۲ مسکن می خورم، بعد راهی می شوم وگرنه بعد هم مجبورم سردرد را تحمل کنم هم مسکن بخورم.
▪ بعد از این همه سال آیا لک های شما در حال گسترده شدن است؟
نه الحمد ا… چند ماهی است که دوره های پاکسازی پوست را می گذرانم و خودم نیز از محصولاتی که پایه گیاهی دارند استفاده می کنم. فکر می کنم به دنبال مصرف این محصولات لک هایم بهتر شده است.
▪ لطفا بفرمایید این محصولات دقیقا چیست و چرا باعث برطرف شدن لک های شما شده است؟
زمینه پوستی من خشک است و یکی از دلایل بروز لک هم همین خشکی است. من خیلی آب نمی خورم. اهل میوه خوردن هم نیستم. رژیم غذایی صحیحی هم نداشته ام و به همین دلایل پوستم خشک است. به دنبال همین خشکی حتی دچار چروک پوست هم شده بودم. شروع کردم به آبرسانی به پوستم و فکر می کنم به کمک کرم های مرطوب کننده قوی ۵۰ درصد لک هایم از بین رفته است. البته بگویم که خودم هم دیگر از حساسیت قبلی ام کاسته شده و در خط ضدلک و این حرف ها نیستم و به آنها توجهی ندارم.
● نظر متخصص مغز و اعصاب
دکتر بابک زمانی استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران:

اعـتـیـاد به مـسـکـن هـا مـیـگـرن را بـدتـر مـی کـنـد

مهم ترین عارضه مصرف مداوم و تعداد زیاد مسکن، تشدید سردرد است. اصلا یکی از مهم ترین دلایل تشدید سردردهای میگرنی مصرف بالای مسکن است. درواقع خود مغز سیستمی دارد که درد را کنترل می کند که به آن سیستم کنترل مرکزی درد می گویند. میزان و شدت درد ۲ فاکتور دارد که ما همیشه یک فاکتور را در نظر می گیریم و فاکتور دوم به نظرمان نمی آید. فاکتور اول شدت محرکی است که سبب درد می شود. فاکتور دوم که شاید اهمیت آن اگر بیشتر از فاکتور اول نباشد کمتر از آن نیست، میزان حساسیت مغز به درد است. وقتی درد شدیدی در قسمتی از بدن ایجاد می شود مثلا وقتی دست می سوزد یا شست پا به میز می خورد بعد از چند ثانیه یا حداکثر چند دقیقه با وجود اینکه آن زخم یا جراحت همچنان وجود دارد، درد به شدت تخفیف پیدا می کند، دلیل آن هم این است که سیستم کنترل درد در مغز، درد را تحت کنترل می گیرد.
اینکه ما یک درد را چقدر احساس می کنیم غیر از میزان شدت درد به سطح فعالیت این سیستم ارتباط دارد و این حتی از فاکتور اول یعنی شدت درد مهم تر است. مصرف طولانی و زیاد مسکن مثلا برای کنترل سردرد که بارزترین موضوعی است که هر روز با آن روبه رو می شویم، باعث می شود سیستم کنترل مرکزی درد به شدت تضعیف شود و نتواند درد را کنترل کند. به دنبال این موضوع ما برای کنترل دردهایمان به یک سیستم کنترل خارجی درد نیاز پیدا می کنیم و در نتیجه مدام مسکن می خوریم. پس مسکن سردرد را خوب می کند ولی باعث می شود سیستم کنترل مرکزی درد در مغز ضعیف شود در نتیجه ما با فواصل کوتاه تر و شدیدتر دچار سردرد می شویم.
کسانی که مثلا به مورفین اعتیاد پیدا می کنند در ابتدا از آن لذت می برند اما بعد از مدتی با همان مقدار قبلی دیگر لذت نمی برند و با مصرف نکردن آن دچار درد شدید می شوند. علت این دردها به دنبال قطع مورفین این است که مورفین خارجی کاملا سیستم کنترل مرکزی درد در مغز را از بین می برد. معتادان بعد از قطع مورفین چیزی جز درد احساس نمی کنند. این به آن معنی است که اگر سیستم مرکزی درد در مغز کار نکند ما مرتبا احساس درد خواهیم داشت.
گفته می شود افرادی که دچار سردردهای میگرنی هستند به دنبال مصرف بالای مسکن سردردهای دو هفته یک بار آنها تبدیل به سردردهای مزمن روزانه می شود.
البته سوءتفاهماتی در جامعه پزشکی درباره درمان سردرد و میگرن وجود دارد که به جامعه عمومی هم انتقال یافته است. بسیاری از پزشکان تصور می کنند درمان میگرن استفاده از داروهای مسکنی است که درد را کنترل می کند و تصور می شود داروهای جدیدی که از خارج از کشور برای میگرن آورده می شود چیزی غیر از مسکن است در حالی که این طور نیست و تماما مسکن هستند و برای درمان میگرن مناسب نیستند. برخلاف تصورات قدیمی که گفته می شد هرکس سردرد میگرنی دارد باید مسکن زیاد مصرف کند، امروزه تاکید بر این است که با شروع درد نباید مسکن خورد مگر اینکه تعداد سردردها از حدی که یک بار در هفته است کمتر شود.
در این صورت می توان از مسکن استفاده کرد. در این شرایط است که بیمار لذت استفاده از مسکن را می فهمد.
نکته اصلی و مهم در درمان میگرن این است که درمان های دارویی و غیردارویی ای برای بیمار انجام شود که بیمار دچار سردرد زیاد نشود. اجتناب از مصرف مسکن، داروهای هورمونی، سیگار و مشروب و البته استفاده از درمان های دارویی مداوم در صورت داشتن سردرد زیاد برای پیشگیری از سردرد و نه برطرف شدن آن می تواند در درمان میگرن موثر باشد. برای افرادی که به مصرف مسکن ها اعتیاد پیدا کرده اند باید گفت کنار گذاشتن این مسکن ها اگر داروی تشنج نباشند، مشکلی پیش نمی آورد و تنها فرد سردرد پیدا می کند که ناچارا بهتر است چند روزی سردرد را تحمل کند تا گیرنده های مغز به اصطلاح کامپیوتری «ریست» شود.

● نظر متخصص داروسازی

علف چای برای میگرن خوب است
دکتر محمدحسین صالحی سورمقی/ متخصص فارماکوگنوزی و استاد دانشکده داروسازی دانشگاه تهران
میگرن مطلقا داروی شیمیایی یا گیاهی درمان کننده ندارد و آنچه در حال حاضر برای آن استفاده می شود، مسکن است. به این دلیل که هنوز علت اصلی میگرن مشخص نشده است. ۲۵ تا ۴۵ سالگی، سن شدت سردردهای میگرنی است. قبل از ۲۵ سالگی میزان ابتلا به میگرن کم است و بعد از ۴۵ سالگی نیز دردهای میگرنی تخفیف پیدا می کنند یا از بین می روند. سردردهای میگرنی با سردردهای معمولی متفاوت اند. به همین دلیل داروهای مسکن معمولی نمی تواند بر کاهش درد آنها تاثیر چندانی بگذارد.
گیاهان ضددرد، نمی توانند روی سردردهای میگرنی تاثیر بگذارند. مثلا گیاه نعناع، ضدسردرد و ضددرد است ولی محصولاتی که از گیاه نعناع به دست می آیند روی سردردهای میگرنی تاثیری ندارند. از میان گیاهانی که تاثیر نسبتا خوبی روی میگرن دارند، علف چای است. این گیاه به نام «هوفاریقون» یا «گل هزار چشم» هم شناخته می شود و قدمت مصرف آن به بیش از ۲ هزار سال می رسد و اکثر دانشمندان دنیا از جمله ابن سینا و رازی از این گیاه استفاده می کردند، در درجه اول برای درمان انواع و اقسام مشکلاتی که با افسردگی ایجاد می شوند مانند ترس، دلهره، اضطراب، بدخوابی، بی خوابی، فکرهای مغشوش، عدم تمرکز، زودعصبی شدن و … . در سال های اخیر تحقیقات بسیاری روی این گیاه انجام داده اند و مشخص شده این گیاه برای افراد وسواسی، مبتلایان به وزوز گوش و بیش فعالی نیز مفید است. یکی از اثراتی که در سال های اخیر روی آن بررسی هایی صورت گرفته این است که علف چای برای درمان میگرن هم مفید است و گرچه درمان کننده نیست اما به عنوان مسکن، داروی خوبی برای مبتلایان محسوب می شود.
این گیاه به شکل دارویی نزدیک به ۱۵ سال است که در ایران تولید می شود و به نام «هایپیران» شناخته می شود. در صورتی که از این قطره درست استفاده شود، تا ۹۰ درصد می تواند تسکین دهنده حملات میگرنی باشد و یکی از موفق ترین داروهای گیاهی موجود است. البته در بیش از ۵۰ درصد افراد این گیاه می تواند علائم سردرد را به صفر برساند و در درصد کمتری شدت سردردها را کمتر کند. به این موضوع نیز باید توجه داشت که داروهای شیمیایی عوارضی برای بیمار دارند. به عنوان نمونه در افراد مسن سبب سکته می شوند ولی هایپیران هیچ گونه عوارض داروهای شیمیایی را ندارد. ولی به سرعت داروهای شیمیایی نیز عمل نمی کند و با کمی گذشت زمان موفقیت داروهای شیمیایی را دارد. این دارو را در هر سن و سالی می توان مصرف کرد و استفاده طولانی مدت آن بدون عارضه است.

● نظر متخصص پوست و مو

چرا پوست صورت لک می شود؟
دکتر فریبا قلمکار/ دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
تغییرات پوست عمدتا به ۲ بخش تقسیم می شوند و علل بروز لک های پوستی براساس آن تشخیص داده می شوند و مورد درمان قرار می گیرند. یکی از تغییرات پوستی مربوط به نواحی ای از بدن است که در معرض نور آفتاب هستند و دیگر تغییرات پوستی مربوط به نواحی ای که در معرض نور آفتاب نیستند.
بیشترین لک های پوستی و تیرگی هایی که در پوست دیده می شود مربوط به نواحی در معرض نورآفتاب مانند صورت است. در نواحی دور از نور آفتاب معمولا تیرگی و لک پوستی بسیار کمتر دیده می شود. دلایل بروز لک های پوستی بسیار متنوع و متفاوت هستند. به صورت عام بیشترین ضایعه پوستی که مردم با آن مشکل دارند، لک در ناحیه صورت است که اکثرا در خانم ها و ۱۰ درصد در مردان دیده می شود. این نوع تیرگی تحت عنوان ملاسما شناخته می شود و به صورت خاص در نواحی در معرض نور آفتاب و به ویژه صورت، روی گونه ها، پشت لب، پیشانی و چانه بروز می کند. این لک ها قرینه و دوطرفه هستند و تیرگی آنها به زمینه پوست بستگی دارد. علت آن در خانم ها بارداری و مصرف قرص های ضدبارداری حاوی استروژن و پروژسترون است.
لک هایی که در پی بارداری ایجاد شده اند ممکن است بعد از بارداری از بین بروند اما در اکثر موارد از بین نمی روند. در برخی از موارد هم ممکن است دلیل لک پوستی اصلا نامعلوم باشد. در اکثر موارد این لک ها در سنین باروری بروز می کنند. به همین دلیل آنها را به مسایل هورمونی و بارداری ربط می دهند. دسته کمی از متخصصان هم معتقدند اختلالات تخمدانی در بروز این لک ها موثرند اما این موضوع به اثبات علمی نرسیده است. دلیل اینکه بیشتر به نظر می رسد ملاسماها دلایل هورمونی و باروری داشته باشند این است که معمولا بعد از سنین یائسگی دیده نمی شوند.
از جمله دیگر علل بروز لک های پوستی می تواند کمبود برخی ویتامین ها، بیماری های غدد مانند اختلالات تیرویید، بیماری آدیسون و کوشینگ باشد. برخی بیماری های عفونی و برخی بدخیمی های داخلی هم می توانند سبب بروز لک پوستی شوند. مصرف برخی داروها مانند قرص های ضدبارداری هم سبب تیرگی پوست می شود. همان طور که پزشکان به خانم عظیمی گفته اند مصرف بالای مسکن ممکن است ایجاد اختلالات کلیوی و کبدی کند اما لک صورت نمی آورد گرچه اختلالات اساسی کلیه مانند نارسایی کلیه سبب تیرگی پوست می شود. گاهی در مواردی که لک پوستی به دنبال مصرف داروها به وجود آمده باشد به دنبال قطع دارو از بین می رود. البته بیمار ناچار است این موضوع را تحمل و داروی تجویزی را مصرف کند زیرا به هر حال سلامتی ارجح بر زیبایی است. بعد از اتمام مصرف دارو، لک ها کم رنگ تر می شوند و فرد با مصرف داروهای روشن کننده پوست تحت نظر پزشک و استفاده از ضدآفتاب می تواند آنها را کاملا برطرف کند.
اولین راه برخورد با تیرگی و لک پوستی، مصرف ضدآفتاب هم در تابستان و هم زمستان است. بعد از استفاده از کرم های حاوی اسیدهای میوه، رتینوییدها و عوامل بی رنگ کننده می توانند موثر باشند. البته مصرف بی رنگ کننده هایی مانند هیدروکینون که درصد بالای ۴ یا ۵ آن اصلا توصیه نمی شود و خود می تواند اختلال رنگ پوست ایجاد کند، باید حتما طبق تجویز پزشک باشد و عصر و شب مصرف شوند. رتینوییدها را هم بهتر است شب ها مصرف کنیم اما اسیدهای میوه را می توان در طول روز استفاده کرد.
از آنجا که برخی ویتامین ها و کمبود آنها در بروز لک پوستی موثر است، استفاده از کرم های حاوی ویتامین C و حتی ویتامین C خوراکی می تواند در کاهش آنها نقش داشته باشد. برخلاف آنچه خانم عظیمی به آن اشاره کردند، خشکی پوست می تواند سبب تیرگی پوست شود اما لک پوستی نمی آورد. درمان خشکی پوست، کرم مرطوب کننده است. کسانی که از رتینوییدها یا اسیدهای میوه استفاده می کنند هم ابتدا دچار خشکی پوست می شوند اما به دنبال مصرف کرم مرطوب کننده این خشکی و تیرگی ناشی از آن برطرف می شود. همان طور که به خانم عظیمی گفته شده ممکن است لک پوستی ایشان به دلایل هورمونی باشد. شاید هم اصلا دلیل و علت مشخص نداشته باشد. به هر حال توصیه بنده به ایشان مصرف مداوم کرم ضدآفتاب و کرم مرطوب کننده است. داروهای موضعی مانند کم رنگ کننده یا لایه بردارها هم مفیدند و بعد از ۶ هفته اثر خود را نشان می دهند.

● نظر روان پزشک

مثلث میگرن، گمال گرایی و افسردگی
دکتر محمدرضا خدایی/ عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
سردردها علامت مشترک بین بیماری های مختلف هستند. سردرد می تواند در اثر میگرن، ناراحتی های عصبی، مشکلات چشم، مسائل مغزی و… بروز کند. سردرد میگرن خیلی مواقع با سردردهای کششی اشتباه می شود. سردردهای ناگهانی یک طرفه و عودکننده علامت مشخص میگرن است که اغلب همراه با علائمی مانند حالات تهوع، استفراغ، ناراحتی های گوارشی، بینایی، ترس از نور، احساس خستگی، گرفتگی عضلات، درد چشم و… است.
سردردهای میگرنی در خانم ها بیشتر است. دلیل آن هم احتمالا به مسائل هورمونی زنانگی به ویژه استروژن بازمی گردد. استرس ها، کم خوابی، فشارهای روحی، اشتغال فکری و کاری زیاد، خستگی های فکری و جسمی و مصرف برخی غذاهای محرک، می تواند سبب شروع سردردها یا تشدید آنها شود. جالب است بدانید سردردهای میگرنی در برخی افراد بیشتر دیده می شود. به عنوان نمونه افرادی که شخصیت کمال گرا و کمال طلب دارند و دقت زیادی در انجام هر کاری به خرج می دهند، سریع دچار استرس می شوند، در کارها عجول هستند یا خودخوری دارند و تمام مسائل را در خود می ریزند و قادر به بروز دادن آنها نیستند و حرص می خورند که چرا افراد و اطرافیان چنین رفتاری دارند، بیشتر دچار سردردهای میگرنی می شوند. توصیه ای که به این افراد می شود بیشتر برای پیشگیری از بروز سردردهاست.
حفظ آرامش، داشتن خواب، استراحت و کار به شکل برنامه ریزی شده، سخت نگرفتن مسائل، نداشتن نگاه منفی به مسائل، دید مثبت به خود و محیط اطراف، خودداری از کمال گرایی و عدم تعجیل در انجام کارها، می تواند به پیشگیری از بروز سردردها کمک کند. مصرف برخی درمان های دارویی در کنار این توصیه ها سبب کاهش این نوع سردردها و پیشگیری از عود آنها می شود. رعایت این مسائل به ویژه در مورد خانم ها و در سیکل های خاص مانند دوره پریود که سبب تشدید سردردهای میگرنی می شود توصیه می شود.
فراموش نکنیم سردردهای کششی خیلی وقت ها با سردرد میگرنی اشتباه گرفته می شود. این سردردها هم که بسیار شایع و به سردردهای عصبی معروف هستند. در خانم ها بیشتر ظهور می کنند اما به جای اینکه مانند میگرن یک طرفه باشند، کل سر را درگیر می کنند و مانند این است که کمربندی را دور سر پیچیده باشند و آن را فشار دهند. این سردردها با حالت تهوع همراه نیست و دلیل آن اضطراب، افسردگی، عصبانیت و… است و با افزایش این مسائل، این سردردها هم تشدید می شود و منگی، خستگی فکری و جسمی را به همراه دارد. در اکثر موارد سردردهای کششی و میگرنی به هم مرتبط هستند و می توان گفت سردردهای میگرنی مخلوطی از سردردهای عصبی و میگرنی است. توصیه هایی که برای کاهش سردرد میگرنی و پیشگیری از آن شد در مورد سردردهای عصبی نیز کاربرد دارد.
فردی که دچار این نوع سردردهاست باید از عصبی و افسرده شدن دور بماند زیرا این حالات مانند یک چرخه معیوب سبب سردرد می شوند و سردرد خود این حالات را تشدید می کند. یکی از مسائل دیگری که خانم عظیمی به آن اشاره کردند بروز لک پوستی روی صورتشان بوده است. لک پوستی به عنوان مشخصه یا بیماری میگرن همراه نیست. لک های پوستی قهوه ای که ایشان دارند به ویژه اینکه زایمان هم کرده اند و ممکن است در آفتاب نیز زیاد بوده باشند، طبیعی است و به نام ملاسما معروف است. این لک ها ارتباطی به سردردهای میگرنی یا داروهایی که مصرف می کنند، ندارد. البته میگرن، سردردهای میگرنی و استرس می تواند سبب تشدید بسیاری از بیماری های پوستی شود اما عامل اولیه و اصلی بروز آنها نیست.
● نظر فوق تخصص درد
در کلینیک درد چه می گذرد؟
دکتر مجید حیدریان/ دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا…
صحبت این خانم در مورد کلینیک های درد است و این که آیا در کلینیک های درد برای سردردهای میگرنی راه حل داریم؟ باید گفت بیماران مبتلا به میگرن که به کلینیک های درد مراجعه می کنند غالبا دوره های طولانی دارو مصرف کرده اند و به نتیجه ای نرسیده اند. یک معاینه دقیق ممکن است بسیاری از علت های عدم پاسخ به درمان های رایج را مشخص کند. شاید وجود یک نورالژی و التهاب یکی از عصب های سر یا گردن در بسیاری از این بیماران مشکل را پیچیده کرده یا شاید تعدد داروهای مصرفی علت تشدید درد باشد. به هر حال با ایجاد یک راهکار صحیح جهت تنظیم داروها یا رفع التهاب یا آزادسازی عصب های تحت فشار می توان بر بسیاری از این دردها غلبه کرد. به طور کلی فعالیت رشته فوق تخصصی درد را به ۲ بخش کلی می توان تقسیم بندی کرد؛
الف) کنترل دردهای مزمن
ب) کنترل درد حاد
در زمینه کنترل دردهای مزمن هدف کلی از بین بردن علت درد و خاموش کردن پروسه ایجاد و حس درد است. در بیمارانی که درد مزمن دارند و برای کنترل آن اقدام نکرده اند، درد از یک علامت به یک بیماری تبدیل می شود. این کار با تغییر مناطقی از مغز صورت می گیرد که محل احساس درد هستند و به این پدیده پلاستیسیتی مغزی گفته می شود. این دلیلی است که ضرورت کنترل درد را نشان می دهد. در زمینه کنترل دردهای مزمن انواع دردهای عضلانی اسکلتی خصوصا دردهای مزمن ستون فقرات، درد در بیماران مبتلا به سرطان، دردهای سر و صورت مربوط به درگیری اعصاب، دردهایی با منشأ سیستم سمپاتیک مانند درد پس از بیماری زونا و درد در پاهای دیابتی و درد در اندام ها به علت گیر افتادن اعصاب قرار دارند.
کنترل درد حاد توسط پمپ های کنترل کننده درد و در بیمارانی انجام می شود که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند. این پمپ ها که یکبار مصرف و ارزان قیمت هستند از ترکیب داروهای ضددرد خاصی پر و بلافاصله پس از عمل از طریق وریدی (همان مسیری که بیمار از آن سرم دریافت می کند) یا کاتترهای اپیدورال به بیمار متصل می شوند. این پمپ ها علاوه بر اینکه به صورت ثابت دارو را جهت کنترل درد به بیمار می دهند، دکمه ای در مسیر خود دارند که بیمار می تواند در صورت نیاز به بی دردی بیشتر آن را فشار دهد و دوز ثابتی از داروی مسکن را دریافت کند. با انجام این کار در بیمارستان هایی که سرویس کنترل درد در آنها فعال است بیماران عمل جراحی بدون درد را تجربه می کنند.
البته با توجه به اینکه رشته درد به صورت یک رشته فوق تخصصی آکادمیک و مستقل در کشور ما کمتر از ۳ سال است که شروع به کار کرده و تعداد فارغ التحصیلان آن کمتر از ۲۰ نفر است اقدامات انجام شده جهت پوشش بیمه ای محدود است و در حال حاضر بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح و تعدادی از بیمه های تکمیلی پس از آشنایی با خدمات ارائه شده در این رشته، اقدامات ما را مورد پوشش بیمه ای قرار داده اند. هزینه این اقدامات بستگی مستقیمی به نوع عمل انجام شده دارد که می تواند تفاوت زیادی داشته باشد. البته لوازم و وسیله های مصرفی و هزینه های بیمارستانی هم موثر است ولی در کل در بسیاری از موارد متوسط هزینه ها کمتر از ۵۰۰ هزارتومان است. امید است با توجه به نیاز طیف وسیعی از بیماران به اقدامات این رشته در آینده نزدیک شاهد پوشش کامل بیمه ها در این زمینه باشیم.
در پایان لازم است اشاره کنم حتی برای درد بیماری هایی چون سرطان که در مراحل پیشرفته هستند کمک هایی می توانیم انجام دهیم. در بیماران مبتلا به سرطان درد یکی از مهم ترین مسایلی است که سبب آزردگی بیماران و تضعیف روحیه آنها می شود و انگیزه شان را جهت ادامه درمان های تجویز شده از بین می برد و نهایتا با روی آوردن به داروهای ضددرد قوی که اکثرا مخدرها هستند، تبدیل به فردی گوشه گیر با مشکلات عدیده گوارشی حرکتی و وابسته به مصرف دارو خواهند شد. اقدامات انجام شده در این بیماران می تواند با مهار دائم مسیرهای انتقال دهنده درد (نورولیز) در مناطق درگیر یا تعبیه پمپ های دائم زیرپوستی که داروی بسیار کمی را به داخل نخاع می فرستند، باشد.

نظر شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدفیلدهای علامت گذاری شده *

*

طراحی سایت و سئو